Stateless Blog

Dzisiaj zrobimy coś kreatywnego. Użyjemy Bluetooth do połączenia naszego peceta z Internetem przez telefon wyposażony w technologię Bluetooth. Najpierw przydatny wstępniak, w którym postaram się rozłożyć na części pierwsze wszelkie fachowe skróty, określenia i co najważniejsze, możliwe do uzyskania prędkości.

W obecnie dostępnych telefonach mamy dostęp do kilku generacji standardów transmisji pakietowej (umyślnie pomijam CSD i HSCSD, to przeżytek). Najbardziej popularne jest 2.5G, czyli GPRS. W praktyce, mając wysokiej (>=10) klasy modem w telefonie można uzyskać prędkość pobierania rzędu 56kbit/s (teoretycznie, przy korzystnej konfiguracji sieci nawet 80kbit/s), a więc tyle samo ile oferują modemy. Niestety jest to rozwiązanie gorsze od modemu, ze względu na straszliwe opóźnienia, sięgające 700ms do jednej sekundy. Dzieje się tak dlatego, iż połączenie GPRS jest zwykle priorytetowane niżej od rozmów głosowych. Połączenie to nadaje się do rozmów tekstowych i bardzo prostych stron WWW bez grafiki.

Kolejnym standardem jest EDGE (inna nazwa to EGPRS). Zależnie od klasy EDGE technologię tę można określić jako 2.5G (poniżej klasy 4) lub jako 3G (klasa 4 i wyższa). EDGE jest więc sympatycznie określany jako standard 2.75G. Jest to rozwinięcie standardu GPRS, który umożliwia prędkość 236,8kbit/s (teoretycznie przy 8 slotach prędkość ta wzrasta do 473,6kbit/s, ale polscy operatorzy udostępniają 4). Co najważniejsze, opóźnienia są znacznie niższe (choć nadal zauważalne) od tych w GPRS i można już w miarę komfortowo przeglądać strony internetowe, nawet te okraszone lekką grafiką. Obecnie w Polsce wszędzie gdzie mamy zasięg sieci komórkowej mamy dostęp do transmisji EDGE.

Ostatecznie mamy już prawdziwe standardy 3G, czyli UMTS, czasami nazywany 3GSM, aby podkreślić, iż jest to następca zwykłej sieci GSM. Jest on dostępny w Polsce w dużych miastach i umożliwia uzyskanie prędkości pobierania do 384kbit/s lub nawet 3.6mbit/s jeśli telefon obsługuje standard HSDPA (tak, są karty ExpressCard/PCMCIA 7,2mbit/s, a teoretycznie standard obsługuje 14,4mbit/s, ale konia z rzędem temu, kto znajdzie obecnie telefon obsługujący taką przepustowość). Trwają także prace nad HSUPA, który pozwoli na błyskawiczne wysyłanie danych. W każdym razie opóźnienia w tym połączeniu nie przekraczają (przy dobrym zasięgu) 10ms, więc nadaje się do większości domowych zastosowań.

W przyszłości sieć UMTS prawdopodobnie obejmie wszystkie miasta, gdzie będzie to opłacalne (aby usługi typu "wideo na żądanie były możliwe", stacje bazowe muszą być rozmieszczone w odległościach nie większych niż 1-1,5km od siebie, więc nie ma co marzyć o pełnym wachlarzu usług gdzieś na wsi, to się po prostu nie opłaca).

Trzeba teraz jeszcze wziąć pod uwagę ograniczenia prędkości przesyłu danych przez Bluetooth. Standard 1.2 pozwala na transfer w praktyce do 721kbit/s, więc powinno wystarczyć na wszystko oprócz HSDPA. Standard 2.0 EDR pozwala na uzyskanie 2,1mbit/s (teoretycznie 3mbit/s), więc np. w Warszawie stracimy sporą część pasma.

Dopiero wczoraj udało mi się skonstruować połączenie między Ubuntu 7.04 a Nokią E61, więc wreszcie mogę się na ten temat wypowiedzieć z doświadczenia. Zmierzona prędkość bez problemu dobija do maksimum przepustowości (~16KB/s). Jako awaryjne połączenie z Internetem w laptopie w miejscu, gdzie mamy jeszcze zasięg sieci GSM (a więc automatycznie EDGE) sprawdza się znakomicie, zwłaszcza gdy używamy tylko komunikatora tekstowego. Podczas przeglądania stron WWW radzę wyłączyć wyświetlanie obrazków i animacji Flash (dodatki Flashblock oraz ImgLikeOpera w Firefoksie zdają egzamin).

Właściwie wszystkie telefony wyposażone w łącze radiowe Bluetooth obsługują profil Dial-Up Networking, ale warto mimo wszystko sprawdzić dostępność tego profilu, może to nam oszczędzić warstwy szkliwa. I jeszcze jedno, konieczny jest oczywiście prawidłowy profil dostępu do Internetu (nie WAP, to co innego) w telefonie. Wszyscy operatorzy sieci w nowych telefonach umieszczają takie profile w standardzie, a jeśli takiego profilu nie mamy, to można go łatwo zdalnie uzyskać poprzez stronę WWW danego operatora (wystarczy podać swój numer, model telefonu i wybrać profil, a zostanie on wysłany do naszego telefonu).

W zasadzie nie powinienem tego tutaj pisać, ale fakt, iż nie da się obecnie obejść terminala, aby zestawić tego typu połączenie mówi wiele o stanie graficznych narzędzi w Linuksie. Błagam, niech ktoś mnie wyprowadzi z błędu, jeśli faktycznie nie mam racji.

Zainstalujmy najpierw potrzebne pakiety, a następnie zrestartujmy sesję:

tom@srebrny:~$ sudo apt-get install bluetooth bluez-utils bluez-gnome gnome-bluetooth

Ustawiamy telefon w tryb wykrywalny/widoczny (discoverable), i szukamy urządzeń:

tom@srebrny:~$ hcitool scan
Scanning ...
XX:XX:XX:XX:XX:XX Nokia E61

A teraz obejrzyjmy usługi, jakich udziela nam nasz telefon:

tom@srebrny:~$ sdptool browse XX:XX:XX:XX:XX:XX
Browsing XX:XX:XX:XX:XX:XX ...
(...)
Service Name: Dial-Up Networking
Service RecHandle: 0x1000d
Service Class ID List:
"Dialup Networking" (0x1103)
Protocol Descriptor List:
"L2CAP" (0x0100)
"RFCOMM" (0x0003)
Channel: 2
Language Base Attr List:
code_ISO639: 0x454e
encoding: 0x6a
base_offset: 0x100
Profile Descriptor List:
"Dialup Networking" (0x1103)
Version: 0x0100

Wszystko w porządku, mamy Dialup Networking na kanale nr 2 (Channel: 2). Teraz należy zakasać rękawy i dobrać się do konfiguracji RFCOMM. Otwórzmy odpowiedni plik do modyfikacji (/etc/bluetooth/rfcomm.conf), dodajmy adres Bluetooth naszego telefonu, kanał oraz opcjonalnie opis połączenia:

tom@srebrny:~$ sudo gedit /etc/bluetooth/rfcomm.conf

Treść tego pliku powinna wyglądać tak (oczywiście adres urządzenia i kanał muszą odpowiadać używanemu telefonowi, a wszelkie znaki # muszą zniknąć):

rfcomm0 {
bind yes;
device XX:XX:XX:XX:XX:XX;
channel 2;
comment "EDGE via Bluetooth";
}

Tak zmodyfikowany plik zapisujemy, następnie uruchamiamy ponownie usługi Bluetooth:

tom@srebrny:~$ sudo /etc/init.d/bluetooth restart

Uwaga, telefony na plaformie Symbian S60 (np. N95) lubią zmieniać czasami numer kanału, należy wtedy uwolnić stary kanał (rfcomm release 0) i powtórzyć procedurę z wyszukiwaniem usług, zapamiętaniem nowego numeru i zmodyfikowaniu pliku rfcomm.conf.

Teraz sprawdzamy poprawność połączenia. Ta operacja powinna wymusić powiązanie telefonu z komputerem, o ile nie zostało to wykonane wcześniej (wpisujemy wtedy dowolny ciąg w telefonie, powiedzmy 1234, potwierdzamy, następnie klikamy w chmurkę w Ubuntu i podajemy identyczny ciąg znaków do uwierzytelnienia).

tom@srebrny:~$ echo > /dev/rfcomm0

Jeśli połączenie wzbudziło telefon, to znaczy, że wszystko jest na najlepszej drodze. Wszystkie instrukcje, z jakimi miałem do tej pory do czynienia dalej ciągną tę epopeję w terminalu i bardzo słusznie. Nie udało mi się zestawić połączenia za pomocą NetworkManager, za pomocą gnome-ppp się udało, ale niestety tylko w teorii, w praktyce połączenie nie działało (wyłączenie n-m nic nie dało). Wreszcie wczoraj doszedłem jak to zrobić w miarę prosto, bez całkowitego wyłączania NetworkManagera. Tak wygląda konfiguracja dla trzech naszych operatorów (jak ktoś ma telefon w sieci Play to niech napisze w komentarzach potrzebne dane):

Era - APN: erainternet Login/hasło: erainternet/erainternet (w TakTaku erainternettt)
PlusGSM - APN: www.plusgsm.pl Login/hasło: brak/brak
Orange - APN: internet Login/hasło: internet/internet

Oto potrzebne pliki konfiguracyjne:

- Utworzenie /etc/ppp/peers/bluetooth-internet
- Utworzenie /etc/chatscripts/bluetooth-internet
- Modyfikacja /etc/network/interfaces

Oprócz tego trzeba wziąć pod uwagę, iż niektóre telefony (np. Nokia) mają niestandardowe ciągi inicjujące modem, a poza tym reszta konfiguracji niezawsze działa ze wszystkimi telefonami, eksperymenty mogą być nieuniknione. Podam pliki konfiguracyjne z jakich ja korzystam z telefonem Nokia E61, które powinny zadziałajać ze wszystkimi telefonami z serii E i N od Nokii. Podam też ciągi inicjujące dla całej reszty telefonów. Zaczynamy.

tom@srebrny:~$ gksudo gedit /etc/ppp/peers/bluetooth-internet

Wklejamy zawartość:

noauth
connect "/usr/sbin/chat -v -f /etc/chatscripts/bluetooth-internet"
usepeerdns
/dev/rfcomm0 230400
defaultroute
crtscts
lcp-echo-failure 0
modem -detach
noccp
ipcp-accept-remote
ipcp-accept-local
noipdefault

Zapisujemy, zamykamy. Prędkość możemy tutaj regulować w zasadzie dowolnie, ja ustaliłem 230400 bajtów na sekundę, gdyż 115200 to trochę za mało dla EDGE. Nie eksperymentowałem z wyższymi prędkościami, do UMTS proponuję wprowadzić 460800, a do HSDPA proponowałbym na początek bezpiecznie 921600, a jeśli zadziała można spróbować zwiększyć przepustowość do 2073600. Zaznaczam, iż nie próbowałem prędkości powyżej 230400.

tom@srebrny:~$ gksudo gedit /etc/chatscripts/bluetooth-internet

Wklejamy zawartość:

TIMEOUT 35
ECHO ON
ABORT '\nBUSY\r'
ABORT '\nERROR\r'
ABORT '\nNO ANSWER\r'
ABORT '\nNO CARRIER\r'
ABORT '\nNO DIALTONE\r'
ABORT '\nRINGING\r\n\r\nRINGING\r'
'' \rAT
OK 'AT+CGDCONT=1,"IP","erainternettt"'
OK ATD*99#
CONNECT ""

Tutaj już koniecznie należy dobrać parametry do posiadanego telefonu i sieci. W miejscu "erainternettt" należy wprowadzić nazwę punktu dostępowego (APN) swojej sieci (podane wyżej). Jeśli mamy telefon Nokia, to nic więcej nie trzeba zmieniać. Natomiast do innych telefonów zamiast ciągu ATD*99# należy podać ATD*99***1# lub ATD*99***2#, a jeśli to nie pomoże spróbować zmienić wartość 1 na 2 w wyższym wierszu. Zapisujemy, zamykamy.

Teraz należy uderzyć w NetworkManager. Konieczne jest pominięcie tego mechanizmu.

tom@srebrny:~$ gksudo gedit /etc/network/interfaces

W ostatnim wolnym wierszu wpisujemy:

iface hci0 inet static

Zapisujemy, zamykamy.

Przetestujmy połączenie. Aby połączyć:

tom@srebrny:~$ pon bluetooth-internet

Powinny wysypać się komunikaty tego typu:

AT
OK
AT+CGDCONT=1,"IP","erainternettt"
OK
ATD*99#
CONNECT
Serial connection established.
Using interface ppp0
Connect: ppp0 <--> /dev/rfcomm0
PAP authentication succeeded
Cannot determine ethernet address for proxy ARP
local IP address 10.122.132.145
remote IP address 10.6.6.6
primary DNS address 213.158.194.1
secondary DNS address 213.158.193.38

Aby rozłączyć:

tom@srebrny:~$ poff bluetooth-internet

Wszelkie błędy można wyczytać z dziennika systemowego:

tom@srebrny:~$ gedit /var/log/syslog

To właściwie wszystko. Po kilku sekundach połączenie zostanie nawiązane. Wszelkie aplikacje polegające na NetworkManager nie będą wiedziały o istnieniu tego połączenia, ale powinny działać poprawnie (chociaż Gajim raczej nie zauważa rozłączenia, trzeba wszystkim sterować ręcznie). Rozwiązania dotyczą Ubuntu 7.04 i wersji późniejszych.

Ta notka została wysłana 11 sierpnia 2007 o 15:52:23.
Możesz przejść na koniec i zostawić komentarz.